Bireysel çalışmada entonasyon basit bir sorudur: akort cihazı ne diyor? Toplulukta ise soru değişir, çünkü herkes cihaza göre doğru olsa bile birlikte kötü duyulabilir.
Bunun nedeni, çalgıların entonasyon eğilimlerinin farklı olmasıdır. Her çalgının doğal olarak tiz ya da pes çıkma eğilimi gösteren notaları vardır ve bu eğilimler dinamikle de değişir; güçlü çalarken perde yükselir, hafif çalarken düşer.
Toplulukta işleyen kural şudur: sabit perdeli çalgı varsa herkes ona uyar. Piyano ya da orgun perdesi anlık olarak değiştirilemez, dolayısıyla referans odur. Sabit perdeli çalgı yoksa referans genellikle bas hattı ve ezgiyi taşıyan çalgıdır — armoni aşağıdan yukarıya kurulur.
Nefesli icracı için pratik sonuç şudur: akort tek seferlik bir işlem değil, sürekli bir ayardır. Çalgı ısındıkça perde yükselir; uzun bir konserde başlangıçtaki ayar sonuna kadar geçerli kalmaz.
Kulak eğitimi burada devreye girer. İki sesin uyumsuz olduğunu duymak ile hangisinin nerede olduğunu ayırt etmek farklı becerilerdir; ikincisi ancak düzenli topluluk deneyimiyle gelişir.
Derslerimizde teori ve solfej derslerimiz bu kulak becerisini besliyor; topluluk çalışmalarımız ise onu uygulamaya döküyor. İkisi birbirinden ayrı düşünülmüyor.